Begin met vergelijken!

Klaar om je Javaanse zinnen rijker en expressiever te maken? Leer hoe je alles met elkaar kunt vergelijken en je boodschap nog duidelijker kunt overbrengen. Jouw reis naar een beter begrip van het Javaans begint hier.

Trappen van vergelijking

N - Ngoko 

K - Krama 

De gelijkheid van twee hoedanigheden drukt men uit door het woord padha (N), sami (K):

Kasmin en Simin zijn even knap - Kasmin lan Simin padha pintere (N) - Simin tuwin Simin sami pinteripun (K) (Letterlijk: Gelijk hun knapheid)

Minder dan .. als, niet zo...als, drukt men uit door kurang...tinimbang (N) - kirang..tinimbang (K) - minder..vergeleken met b.v.:
Kardjo is niet zo rijk als Sastro - Kardjo kurang sugih tinimbang Sastro (N) - Kardjo kirang sugih tinimbang Sastro (K)

De vergrotende trap wordt gevormd door: luwih (N), langkung (K)....tinimbang - meer...., vergeleken met.... bijvoorbeeld:

Dit huis is hoger dan jouw huis - Omah iki luwih dhuwur tinimbang omahmu (N) - Griya punika langkung inggil tinimbang griya sampeyan (K)

Deze man is ouder dan je vader - Wong iki luwih tuwa tinimbang bapakmu (N) - Tiyang punika langkung sepuh tinimbang bapak sampeyan (K)

Men kan ook zeggen: Tinimbang bapakmu, tuwa wong iki of Karo bapakmu, tuwa wong iki (N) - Kaliyan bapak sampeyan, sepuh tiyang punika (K).

Zo ook:
IJzer is zwaarder dan hout - Abot wesi karo kayu (N) - Awrat tosan kaliyan kajeng (K)

Een karbouw is sterker dan een koe. Deze zin kan men aldus vertalen:
a. Kebo luwih rosa tinimbang sapi (N) - MAesa langkung rosa tinimbang lembu (K)
b. Kebo karo sapi, rosa kebo (N) - Maesa langkung lembu, rosa maesa (K)
c. Rosa kebo karo sapi (N) - Rosa maesa kailyan lembu (K)
d. Tinimbang sapi, rosa kebo (N) - Tinimbang lembu, rosa maesa (K)

Een bepaalde vorm voor de overtreffende trap kennen we niet in het Javaans.
Grootste - gedhe dhewe (N) - Ageng piyambak (K)
Letterlijk betekent: Dhewe (N) - Piyambak (K) zelf, eigen.

De Merapi is hoog, de Slamet is hoger, maar de Smèru is de hoogste berg op Java.
Gunung Merapi dhuwur, gunung Slamet luwih dhuwur, nanging gunung Smèru dhuwur dhewe ing Tanah Jawa (N).
Redi Merapi inggil, redi Slamet langkung inggil, nanging redi Smèru inggil piyambak in Tanah Jawi (K)

Is een eigenschp of een hoedanigheid in een al te grote mate aanwezig, dan bezigt men de vorm ke...., en, bijvoorbeeld:

- te klein - keciliken (N)_ - kaliten (K)
- te hoog - kedhuwurren (N) - kinggilen (K)
- te erg - kebangeten (N) - kesangeten (K)

Bovendien dienen we te wijzen op de verdubbeling van het bijwoord na "aja", waardoor men te kennen geeft dat, wat we in het Nederlands uitdrukken door al te, bijvoorbeeld:
- Koop niet al te veel - Aja tuku akèh akèh
- Ga niet al te ver weg - Aja lunga adoh adoh

Niet zoveel of niet zo erg wordt uitgedrukt door: ora pati (N), mboten patos (K) b.v:

- Niet zo erg rijk - Ora pati sugih (N) - Mboten patos sugih (K)
- Niet zo erg warm - Ora pati panas (N) - Mbote patos bentèr (K)
- Is Simin ziek? Ja, maar niet zo erg - Apa Simin lara? Iya, nanging ora pati (N) - Punapa Simin sakit? Inggih, nanging mboten patos (K)

Hoe...hoe of hoe.... des te wordt vertaald met saya...saya (N+K), bijvoorbeeld:
- Hij wordt hoe langer hoe rijker - Dheweke saya suwe saya sugih (N) - Piyambakipun saya dangu saya sugih (K)
- Hij krijgt hoe langer hoe meer sawah's - Sawahe saya suwe saya akèh (N) - Sabinipun saya dangu saya kathah (K)