Spelling van het Javaans
Hieronder volgt de uitleg over de spelling en uitspraak van het Javaans zoals wij die in dit document hanteren.
Klinkers
a (kort): Uitgesproken als de 'a' in tak. Voorbeeld: rambut, adat.
a (lang): Uitgesproken als de 'aa' in maar. Voorbeeld: kathah, sawah.
å / â: Uitgesproken als de 'o' in pot. Voorbeeld: télå, wårå-wårå.
i (kort): Uitgesproken als de 'i' in dik. Voorbeeld: wis, baris.
i (lang): Uitgesproken als de 'ie' in zie. Voorbeeld: siji, ireng, mari.
u (kort): Uitgesproken als de 'oe' in koe. Voorbeeld: lurah, utang.
u (lang): Uitgesproken als de 'oo' in oor. Voorbeeld: sepur, janur.
o: Uitgesproken als de 'oo' in oom. Voorbeeld: omah.
e (toonloos): Uitgesproken als de 'e' in bericht (sjwa). Voorbeeld: seneng, ketan.
è: Uitgesproken als de 'e' in nek. Voorbeeld: kethèk, rèmbès.
é: Uitgesproken als de 'ee' in been. Voorbeeld: sliramu, jaran képang.
Medeklinkers
c: Uitgesproken als 'tj' in kwartje. Voorbeeld: pecel, kancil.
d (dental): Uitgesproken met de tongpunt tegen de voortanden. Voorbeeld: désa, adat.
dh (retroflex): Uitgesproken met de tongpunt tegen het gehemelte. Voorbeeld: gedhang, dhawet.
g: Uitgesproken als de 'g' in het Engelse goal. Voorbeeld: gamelan, gendhing.
j: Uitgesproken als 'dj'. Voorbeeld: Jawa, jogèd.
k: Aan het einde van een woord wordt de 'k' niet vol uitgesproken (een glottisslag). Voorbeeld: pencak, silat.
ng: Uitgesproken als 'ng' in zingen. Voorbeeld: mangan, tangan.
ny: Uitgesproken als 'nj' in oranje. Voorbeeld: nyonya, banyu.
t (dental): Uitgesproken met de tongpunt tegen de voortanden. Voorbeeld: teri, trasi.
th (retroflex): Uitgesproken met de tongpunt tegen het gehemelte. Voorbeeld: lonthong, bathik.
y: Uitgesproken als de 'j' in jarig. Voorbeeld: wayang, tayub.
In de moderne Javaanse spelling (Ejaan Yang Disempurnakan) zie je vaak een a staan, terwijl je een o-klank (zoals in het woord pot) moet uitspreken.
Hier zijn de basisregels voor beginners:
De 'o'-uitspraak bij een open eind-a: Als een woord eindigt op de letter a, dan spreek je die bijna altijd uit als een o.
De 'o'-uitspraak in de voorlaatste lettergreep: Als de laatste lettergreep een o-klank heeft, krijgt de lettergreep daarbovenop vaak ook diezelfde klank.
Besloten lettergrepen: Als een lettergreep eindigt op een medeklinker (zoals de 'n' in mangan), dan blijft de a gewoon een korte a-klank.
Voorbeelden van de moderne spelling:
Sapa (wie): Je schrijft het met een a, maar je zegt: Sopo.
Lara (pijn/ziek): Je schrijft het met een a, maar je zegt: Loro.
Mangan (eten): Hier eindigt de lettergreep op een 'n', dus je zegt gewoon: Mangan.
Negara (land): Je schrijft het met een a, maar je zegt: Negoro.
Waarom is dit zo?
In het oude schrift (Hanacaraka) was dit heel logisch, maar toen men het Javaans met ons alfabet (Latijns schrift) ging schrijven, is er gekozen om de letter a te gebruiken voor beide klanken om de spelling uniform te houden.
Lestari Jawa, lestari rasa lan budaya. Laat Jawa voortleven, laat gevoel en cultuur voortleven.
Maak jouw eigen website met JouwWeb